Αγάπην δε μη έχω...

Πάνε κοντά δώδεκα χρόνια από τότε. Είχα παλιώσει πλέον στο στράτευμα και ψαχνόμουν για συμπληρωματικές άδειες ώστε να γλυκάνω τους μήνες που απέμεναν μέχρι να απολυθώ. Εκμεταλλευόμενος κάποιες γνωριμίες (βλ. βύσματα), κατάφερα να κάνω εισαγωγή στο 401 Γ.Σ.Ν. με αφορμή ένα ασήμαντο λίπωμα που είχα βγάλει πίσω από τ’ αυτί μου. Κάθησα μέσα στο στρατιωτικό νοσοκομείο τρία ή τέσσερα βράδια, προκειμένου να αποκτήσω και τυπικά το δικαίωμα για την πολυπόθητη εικοσαήμερη αναρρωτική άδεια. Δε λέω, είχε την πλάκα της η όλη εμπειρία. Αφού ουσιαστικά ήμουν απολύτως υγιής, είχα όλο τον χρόνο στη διάθεση μου για να σουλατσάρω στους διαδρόμους, να παραγγέλνω πίτσες και να διαβάζω στο κρεβάτι τα απομνημονεύματα του αγαπημένου μου σκηνοθέτη Αντρέι Ταρκόφσκι. Στο θάλαμο ήταν άλλα πέντε φανταράκια, οι περισσότεροι φρεσκοεγχειρισμένοι. Μόνον ένας από αυτούς ήταν ακόμα μεγαλύτερος κι από μένα. Δε θυμάμαι το όνομα του, θυμάμαι μόνο ότι είχε τελειώσει θεολόγος. Πολύ καλό παιδί, καλλιεργημένο και ευγενικό. Οι επισκέπτες του όμως ήταν μία εντελώς διαφορετική υπόθεση...

Τέτοια παρέλαση θρησκευόμενων και ιερωμένων δεν είχα συναντήσει ποτέ ξανά στη ζωή μου. Τι πνευματικοί, τι θεούσες, τι καλόγεροι, χαμός. Έρχονταν και κάθονταν μέσα στο θάλαμο και η προσευχή πήγαινε σύννεφο. Η πλάκα είναι ότι ο θεολόγος είχε απλά υποστεί μια εγχείριση κήλης. Πονούσε ο άνθρωπος, δε λέω, αλλά σίγουρα δεν κινδύνευε η ζωή του ώστε να χρειαστεί να επέμβει ο Θεός αυτοπροσώπως.

Υπήρχε ένα ντουέτο παπάδων που τον επισκεπτόταν τακτικά. Ο ένας τους ήταν σχετικά νέος και απίστευτα αλλοίθωρος, ο άλλος – που αν δεν κάνω λάθος πρέπει να ήταν ο πνευματικός του κατάκοιτου θεολόγου – ήταν ηλικιωμένος και τζώρας. Έφερνε λίγο στον Καντιώτη. Πρέπει να σπαζόταν πολύ μαζί μου, γιατί κάθε φορά που έμπαινε με λοξοκοίταζε - περιμένοντας ίσως ότι θα μετανοήσω και θα σπεύσω να του φιλήσω το χέρι. Καημένε τράγο, τι σου μελλε να πάθεις...

Συνήθως την κοπάναγα από τον θάλαμο όταν είχε επισκεπτήριο, αλλά αυτή τη φορά είχα αποφασίσει ότι θέλω να διαβάσω το βιβλίο μου και να μην αφήσω κανέναν να μου χαλάσει τη νιρβάνα. Εμφανίζεται κάποια στιγμή το γνωστό ντουέτο, κάθονται πλάι στον ασθενή και αρχίζουν να βγάζουν από τις τσάντες τους διάφορα παγανιστικά σύνεργα. Αγιασμούς, εσταυρωμένους, ένα μπουκαλάκι με λάδι, βαμβάκι κλπ (τα οποία μόλις τότε πληροφορήθηκα ότι χρησιμεύουν για να πραγματοποιήσει κανείς ευχέλαιο). Τι ευχέλαιο ρε; Αυτό νόμιζα ότι το κάνουν μόνον ως ύστατη λύση σε όποιον είναι του θανατά. Αμ δε. Ο συγκεκριμένος παπάς φαίνεται πως το ευχέλαιο το είχε για ψωμοτύρι.

Αρχίζει και ψέλνει τα κορακίστικα ο γέρος, σιγοντάρει από δίπλα ο αλλοίθωρος, σταυρώνουν το μέτωπο του θεολόγου με το λαδωμένο βαμβάκι και μετά κοιτάζουν προς το μέρος μου (εντάξει, ο αλλοίθωρος κοίταζε προς την πόρτα...) Ο γερο-τράγος ήθελε να μου κάνει κι εμένα ευχέλαιο, αν έχεις το Θεό σου. «Ευχαριστώ πολύ, δε θέλω» του λέω. Θίγεται ο γέροντας κι αρχίζει να επιχειρηματολογεί υπέρ της ευεργετικής επίδρασης του προϊόντος του. «Βρε δε θέλω σου λέω». Τίποτα αυτός, είχε φορτώσει κανονικά. Υψώνει τους τόνους και ξεκινάει το κήρυγμα. Εμείς οι νέοι, που δεν εκκλησιαζόμαστε, δεν ακολουθούμε τις παραδόσεις του λαού μας, δεν έχουμε το δικαίωμα να λεγόμαστε Χριστιανοί Ορθόδοξοι, και τα ρέστα. Εγώ παραμένω ψύχραιμος αλλά είναι βέβαιο πως τον αγριοκοιτάζω. Ο παπάς παραληρεί και κανένας δε μπορεί να τον σταματήσει. Τώρα έχει πιάσει τον Απόστολο Παύλο και φωνάζοντας και φτύνοντας ταυτόχρονα έχει το θράσος να μου μιλάει για τη δύναμη της αγάπης: «Η αγάπη μακροθυμεί, χρηστεύεται...»

«Η αγάπη ου ζηλοί, η αγάπη ου περπερεύεται» τον διακόπτω εγώ και συνεχίζω το ποιηματάκι: «Ου φυσιούται, ουκ ασχημονεί, ου ζητεί τα εαυτής, ου παροξύνεται, ου λογίζεται το κακόν, ου χαίρει επί τη αδικία, συγχαίρει δε τη αληθεία. Πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ελπίζει, πάντα υπομένει. Η αγάπη ουδέποτε εκπίπτει. Είτε δε προφητείαι, καταργηθήσονται. Είτε γλώσσαι, παύσονται. Είτε γνώσις, καταργηθήσεται.»

Ο παπάς έχει μείνει παγωτό και με κοιτάζει λες και περιμένει να βγάλω φτερά και να αναληφθώ στους ουρανούς (ή να μου φυτρώσουν κέρατα και να εξαφανιστώ μέσα σε καπνούς – το ίδιο κάνει). Ο αλλοίθωρος σκύβει προς το μέρος του και (κοιτάζοντας τον απέναντι τοίχο) του ψιθυρίζει: «αφήστε τον, φαίνεται καλό παιδί». Κάτι πάει να πει ο γέρος και το καταπίνει. Εγώ ξαναγυρνάω στο βιβλίο μου σαν να μη συνέβη τίποτα και τα ράσα σηκώνονται από τις καρέκλες κι εγκαταλείπουν το θάλαμο θροΐζοντας, προκειμένου να διασώσουν όση αξιοπρέπεια είχε απομείνει σ’ αυτούς που τα φορούσαν. Ο θεολόγος ευτυχώς διέθετε χιούμορ, κι άρχισε να μου απολογείται χαμογελαστός για τη συμπεριφορά του πνευματικού του. Είναι λέει παλαιάς κοπής αυτός, δε μπορεί να χωνέψει όλους αυτούς τους άθεους που έχουν μαζευτεί τελευταία. Ωστόσο, εκφράζει κι εκείνος την απορία του: πώς ήξερα το απόσπασμα της Α’ επιστολής του Αποστόλου Παύλου προς Κορινθίους απ’ έξω;

Ε, λοιπόν, ή είμαι τρομακτικά κωλόφαρδος ή υπάρχει όντως Θεός και αποφάσισε να σπάσει πλάκα με τους υπαλλήλους της τοπικής αντιπροσωπείας του. Γιατί το συγκεκριμένο κείμενο είναι το μοναδικό εδάφιο της Βίβλου που ξέρω απ’ έξω. Ούτε το «πάτερ ημών» δε θυμάμαι ολόκληρο. Αυτό όμως μου είχε αρέσει πολύ και το είχα αποστηθίσει. Μάλιστα, το είχα διαβάσει την προηγούμενη μέρα ακριβώς από το βιβλίο του Αντρέι Ταρκόφσκι, εκεί στον ίδιο θάλαμο του 401. Όμως δε μου πήγαινε να εκμυστηρευτώ την αλήθεια στον θεολόγο μετά από τέτοιο θρίαμβο. Άσε που μου την είχε σπάσει κι αυτός ως ηθικός αυτουργός της όλης παπαδοποίησης του θαλάμου. Οπότε, σηκώνω τα μάτια από το βιβλίο και γυρίζω και του λέω ατάραχος μία ατάκα από αθάνατη ελληνική τσόντα των ‘80s:

«Το μουνί και το πριόνι, όποιος δεν το ξέρει ιδρώνει».

Άσκηση για το σπίτι: να βρείτε το ηθικό δίδαγμα της ιστορίας και να το μοιραστείτε με την υπόλοιπη τάξη.

Πέρα από την τρέλα

"Ο φυσιολογικός άνθρωπος χαίρει υψηλής εκτίμησης στην κοινωνία του. Η κοινωνία εκπαιδεύει τα παιδιά να απαρνούνται τον εαυτό τους και να γίνονται παράλογα, έτσι ώστε να μετατραπούν σε φυσιολογικά. Οι φυσιολογικοί άνθρωποι έχουν σκοτώσει περίπου 100.000.000 φυσιολογικών συνανθρώπων τους τα τελευταία 50 χρόνια."

Ronald D. Laing (1927-1989)

Τον είχα γνωρίσει εντελώς τυχαία, κάπου στα πρώτα χρόνια της εφηβείας μου. Στη Χίο πρέπει να ήταν, σε ένα περίεργο είδος πολιτιστικού ινστιτούτου που συνδύαζε σεμινάρια με καλοκαιρινές διακοπές. Στην αρχή δε μου είχε κάνει ιδιαίτερη εντύπωση. Ένα σκυφτό ανθρωπάκι ήταν, με αραιές άσπρες τρίχες που ανέμιζαν προς κάθε πιθανή κατεύθυνση κι ένα μονίμως κατακόκκινο πρόσωπο - από την έκθεση στον μεσογειακό ήλιο αλλά και την υπέρμετρη κατανάλωση αλκοόλ. Ήταν γερό ποτήρι ο γερο-Ronald, Σκωτσέζος με τα όλα του. Φυσικά και δεν είχα ιδέα ποιός ήταν, πληροφορήθηκα όμως γρήγορα πως πρόκειται για διάσημο ψυχίατρο, που τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί σε δεκάδες γλώσσες και οι θεωρίες του κάποτε χαρακτηρίστηκαν επαναστατικές. Ο Πάπας του κινήματος της αντιψυχιατρικής λέει - αυτοπροσώπως. Τον ξανακοίταγα με δυσπιστία. Αυτός; Αυτός ο φουκαράς δε μπορεί καν να σταθεί όρθιος στα πόδια του από τη σούρα. Νομίζω μάλιστα ότι το τελευταίο βράδυ του στο νησί, που τον έβαλαν να απονείμει τιμητικά διπλώματα σε όσους παρακολούθησαν τις διαλέξεις του, παραπάτησε στα σκαλιά και σωριάστηκε στα χαλίκια του κήπου. Μέσα στην εφηβική μου αλαζονεία, δε μπορούσα να νιώθω παρά μόνον οίκτο γι' αυτόν τον ξοφλημένο κομπογιαννίτη, που είχε το θράσσος να ισχυρίζεται ότι μπορεί να θεραπεύσει τις ψυχές των άλλων όταν δεν ήταν ικανός να ελέγξει ούτε τον ίδιο του τον εαυτό.

"Από τη σκοπιά ενός ανθρώπου που έχει αποξενωθεί από την πηγή του, η δημιουργία γεννιέται από την απελπισία και πεθαίνει στην αποτυχία. Όμως ένας τέτοιος άνθρωπος δεν έχει περπατήσει το μονοπάτι μέχρι το τέλος του χρόνου, το τέλος του χώρου, το τέλους του σκότους και το τέλος του φωτός.

Δεν είναι σε θέση να γνωρίζει πως εκεί όπου όλα τελειώνουν, είναι και εκεί όπου όλα αρχίζουν."
Ronald D. Laing (1927-1989)


Τα χρόνια πέρασαν, τα μαλλιά μου γκρίζαραν, η νεανική μου αλαζονεία ξεφούσκωσε και το σηκώτι μου είχε αρχίσει πια να διαμαρτύρεται. Μια βόλτα σε ένα βιβλιοπωλείο με έφερε ξανά αντιμέτωπο με το ξεχασμένο σχεδόν όνομα του. "Ronald D. Laing: Ο Διχασμένος Εαυτός". Το πήρα με έκπτωση, ήταν το τελευταίο που τους είχε απομείνει. Στο σπίτι άρχισα να το ξεφυλλίζω - κι όσο περισσότερο διάβαζα, τόσο πιο συμπαθής μου γινόταν ο γερο-τύφλας. Στεναχωρήθηκα λίγο που έμαθα ότι πέθανε και σοκαρίστηκα όταν συνειδητοποίησα ότι τότε που τον είχα γνωρίσει ήταν μόλις πενήντα επτά χρονών. Σιγά-σιγά, διαβάζοντας για την πορεία του και τη σκέψη του, άρχισα να καταλαβαίνω. Ένας άνθρωπος με τόσο ανεξάρτητο πνεύμα δεν υπήρχε περίπτωση να τα βγάλει πέρα σε έναν τόσο συμβατικό και ασφυκτικό κόσμο αν δεν έβρισκε κάποιο καταφύγιο. Σαν καλός Σκωτσέζος, ο Ronald επέλεξε την πατροπαράδοτη λύση του ουΐσκι. Και όχι μόνον...

Νεαρός ακόμα ψυχίατρος στα μέσα της δεκαετίας του '50, ο Ronald D. Laing είχε αρχίσει να κάνει αίσθηση με τις αιρετικές θεωρίες του. Σε μια εποχή που οι ψυχικά ασθενείς "θεραπεύονταν" με ζουρλομανδύες και ηλεκτροσόκ, αυτός ο τύπος τόλμησε να αμφισβητήσει όχι μόνο τα όρια, αλλά ακόμα και την ίδια την υπόσταση της τρέλας. Μιλούσε για την κοινωνία, που στιγματίζει ως ψυχοπαθή οποιονδήποτε επιλέγει έναν διαφορετικό δρόμο από αυτόν που ακολουθεί πιστά η πλειοψηφία. Άσκησε κριτική στο ρόλο της οικογένειας, που στραγγαλίζει την ατομική ελευθερία και χαρακτηρίζει "ιδιόρρυθμο" το παιδί που παύει να συμπεριφέρεται όπως ακριβώς "θα έκανε ο παππούς του". Κάθησε κι έκανε διάλογο με τους σχιζοφρενείς, επιμένοντας να ακούει και να επιχειρεί να αποκρυπτογραφήσει τα παραληρήματά τους αντί να τους μπουκώνει ψυχοφάρμακα μέχρι να το βουλώσουν. Σχημάτισε την ιδέα του "εξωτερικού" και του "εσωτερικού" εαυτού, της μάσκας και του μασκαρά που συγκρούονται καθημερινά μέσα στον καθένα μας. Ίδρυσε το Kingsley Hall, μια πρωτότυπη κλινική χωρίς στολές, ιεραρχία, φάρμακα και μεθόδους καταστολής. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του '70, ο Ronald είχε καταφέρει να καταξιωθεί διεθνώς σαν ένας από τους σημαντικότερους αναμορφωτές της επιστήμης της ψυχιατρικής, παράλληλα συντηρώντας μία πολυτάραχη προσωπική ζωή με απανωτούς γάμους και απογόνους. Κάπου τότε πρέπει να άρχισε να παίρνει την κάτω βόλτα. Πειραματίστηκε με το LSD, το γύρισε στον Ινδουισμό, και σταδιακά μετατράπηκε από ψυχίατρος σε ένα είδος εναλλακτικού γκουρού που πραγματοποιούσε τεχνικές (ή μάλλον τελετουργίες) "αναγέννησης" σε ασθενείς. Κάποια στιγμή οι εκδοτικοί οίκοι και τα τηλεοπτικά κανάλια έχασαν πια το ενδιαφέρον τους γι' αυτόν, και η επιστημονική κοινότητα του γύρισε διακριτικά την πλάτη. Έτσι ο Ronald Laing κατάντησε το γραφικό ερείπιο που γνώρισα στην εφηβεία μου, μια σκιά του ανθρώπου που κάποτε έλαμψε και βιάστηκε να καεί.


"Εφόσον δεν μπορούμε να προχωρήσουμε τη "σκέψη" μας πέρα από το Εμείς και Εκείνοι, οι καλοί και οι κακοί, η κατάσταση θα διαιωνίζεται. Το μόνο πιθανό τέλος θα επέλθει όταν όλοι οι καλοί θα έχουν σκοτώσει όλους τους κακούς, και όλοι οι κακοί όλους τους καλούς, το οποίο δεν φαίνεται τόσο δύσκολο ή απίθανο αφού, για Εμάς, είμαστε οι καλοί και Εκείνοι είναι οι κακοί, ενώ για Εκείνους, είμαστε οι κακοί και εκείνοι οι καλοί.

Εκατομμύρια άνθρωποι έχουν πεθάνει αυτόν τον αιώνα και εκατομμύρια περισσότεροι πρόκειται να πεθάνουν, συμπεριλαμβανομένων - έχουμε κάθε λόγο να το περιμένουμε - πολλούς από Εμάς και τα παιδιά μας, στραγγαλισμένων από αυτόν τον κόμπο που δείχνουμε ανίκανοι να λύσουμε.

Μοιάζει με έναν σχετικά απλό κόμπο, αλλά έχει δεθεί πολύ, πολύ σφιχτά - γύρω από τον λαιμό ολόκληρου του ανθρώπινου είδους.

Όμως μη με πιστεύετε επειδή σας το λέω εγώ, κοιτάξτε στον καθρέφτη και δείτε μόνοι σας."
Ronald D. Laing (1927-1989)


Πηγές: wikipedia, Society for Laingian studies, the International R.D.Laing Institute, "Speak Out", "Ανοιχτή Πόλη" (συνέντευξη)

Το πρώτο τζιν τόνικ του καλοκαιριού

Πέρασε κι αυτό το Πάσχα, αρχίζει κι επανέρχεται η χοληστερίνη στα φυσιολογικά της όρια, κανείς δεν έχει όρεξη να επιστρέψει σε δουλειά ή σχολείο, σταυρώθηκε κι εξαφανίστηκε πάλι ο Σπάρτακος από τις μικρές μας οθόνες. Η "εξέγερση των bloggers" καταπνίγηκε μέσα σε τόνους ρετσίνας και χιλιόμετρα κοκορέτσι. Μέχρι νεωτέρας.

Μέσα τα κεφάλια λοιπόν. Απομένουν τέσσερις ολόκληροι μήνες μέχρι το δεκαπενταύγουστο και την καθιερωμένη πλέον περίοδο των καλοκαιρινών διακοπών. Υπάρχει έστω και ένας από εμάς που πιστεύει ότι θα έχει καταφέρει να διατηρήσει σώας τας φρένας του μέχρι τότε; Εγώ πάντως δηλώνω απερίφραστα πως όχι. Βέβαια, αυτό μάλλον δε σημαίνει και τόσα πολλά στην περίπτωσή μου... Με το ζόρι αγγίξαμε τα μέσα Απριλίου κι ήδη ονειρεύομαι ξέγνοιαστα πλατσουρίσματα σε γαλαζοπράσινα νερά, αλάτια να στεγνώνουν πάνω στο καυτό δέρμα και βραδιές με την υγρή άμμο να λαμπυρίζει κάτω από τ' αστέρια. Τελειώνω ήδη το δεύτερο τζιν τόνικ μου και πιθανολογώ ότι θα χρειαστώ και τρίτο μέχρι να ολοκληρώσω αυτό το post...

Ανησυχώ όμως λίγο, γιατί ο ήλιος (αν δεν έχει πεθάνει μέχρι τότε) χωρίς το απαραίτητο όζον μπορεί να μου προκαλέσει καρκίνο του δέρματος, η άμμος θα μου γεμίσει πίσσα τον κώλο, το καράβι παίζει να μη φτάσει στο λιμάνι, το τζιν ίσως να είναι ντόπιο και να με στείλει όντως στ' αστέρια. Όπως και όλοι σχεδόν οι υπόλοιποι, ζω κι εγώ σε ένα καθεστώς καθημερινής τρομοκρατίας: ναυάγια, περιβαλλοντικές καταστροφές, λαμόγια, κουκουλοφόροι, μουτζαχεντίν, πράκτορες, άτοκες μηνιαίες δόσεις, κοσμοσφαίρες, talent shows και μικρομεσαίοι επιχειρηματίες που τους επισκέπτονται οι κρυφές κάμερες του Ευαγγελάτου. Έξω, οι άνθρωποι οδηγούν σαν τρελοί και οι μαμάδες με τα καρότσια διασχίζουν αιφνιδιαστικά το δρόμο, ο αλλοδαπός ή εκείνος εκεί που μπορεί να είναι και Έλληνας μάλλον ψάχνουν να σε κλέψουν ή/και να σε γαμήσουν, ο ήλιος τελικά δε θα έπρεπε να καίει έτσι τέτοια εποχή. Κάποιους αιώνες πριν - μπορεί όμως και αύριο - θα βλέπαμε τα σημάδια να' ρχονται σε κάθε δικέφαλο κοτόπουλο που γεννιέται, σε κάθε θάμνο που φλέγεται. Ο Θεός επιστρέφει, απλά μάλλον κόλλησε στην κίνηση. Δεν πάμε καθόλου καλά μου φαίνεται...

Ξαφνικά υποτίθεται πως πρέπει να βιώνω την απόλυτη ψευδαίσθηση φρίκης, μόνο και μόνο επειδή γεννήθηκα και υπάρχω σ' αυτόν τον κόσμο. Κληρονόμησα άνευ λόγου και αιτίας το προπατορικό σιχτίρισμα (ήμουν που ήμουν γκρινιάρης, ήρθα κι έδεσα τώρα). Και σιχτιρίζω, επειδή ακόμα κι αν έρθουν αυτές οι μέρες που θα πλατσουρίζω ανέμελα στη θάλασσα και θα τραγουδάω στο φεγγάρι, κάτι μου λέει ότι απέχουν πολύ παραπάνω από τέσσερις μήνες - και πολύ φοβάμαι ότι θα 'μαι πια πολύ γέρος για να τις απολαύσω.

Καλή δύναμη λοιπόν κι ελπίζω να επιστρέψατε όλοι γεροί.

Έκκληση συμμετοχής σε συλλογική προσπάθεια

Χρόνια πολλά σε όλους και όλες και καλωσορίσατε από τις διακοπές σας (όσοι φύγατε). Σας εύχομαι ανάσταση ψυχική και σωματική και καλή χώνεψη από το πασχαλιάτικο φαγοπότι.

Επανέρχομαι στο θέμα που αναπτύχθηκε στα προηγούμενα δημοσιεύματα μου, δηλαδή στην εξερεύνηση των δυνατοτήτων κάποιας μορφής συλλογικότητας μεταξύ των ελληνόφωνων δικτυογράφων (bloggers), καθώς και στην ανάγκη δημιουργίας ενός πολυσυλλεκτικού site που θα εκφράζει την ευρύτερη δυνατή πλειοψηφία και θα προωθεί τυχόν πρωτοβουλίες για κινητοποιήσεις. Έχουν ήδη γίνει πολύ ενδιαφέρουσες συζητήσεις με μεγάλη συμμετοχή και σοβαρά επιχειρήματα, τα οποία μπορείτε να διαβάσετε αναλυτικά στα σχόλια των δύο προηγούμενων posts. Εννοείται πως μπορείτε ακόμα να προσθέσετε τα δικά σας σχόλια και να μοιραστείτε τις σκέψεις σας πάνω στο θέμα.

Συνεχίζω την πρωτοβουλία, παρά το γεγονός ότι υποσχέθηκα να παραδώσω τη σκυτάλη της συζήτησης σε όποιον εθελοντή προσφερόταν. Ξεκαθαρίζω για άλλη μια φορά ότι δεν σκοπεύω ούτε να καπελώσω κανέναν ούτε να παραστήσω τον αρχηγό. Τέτοιες προσπάθειες έχουν ελπίδες επιτυχίας μόνον εάν υπάρξει ανιδιοτελής και μαζική συμμετοχή.

Θα σας παρακαλούσα πριν απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις (όσοι από εσάς θέλετε φυσικά), να ρίξετε μια ματιά στη συζήτηση που έχει προηγηθεί για να σχηματίσετε καλύτερη άποψη. Επίσης, θα παρακαλούσα όσους ενδιαφέρονται, να φιλοξενήσουν στην δική τους σελίδα το παρακάτω ερωτηματολόγιο και να μου στείλουν με σχόλιο ή e-mail ειδοποίηση για να συγκεντρώσω τα αποτελέσματα μέχρι το ερχόμενο Σαββατοκύριακο. Πιστεύω ότι είναι μια υπόθεση που αφορά λίγο-πολύ όλους μας και ότι μόνον αν υπάρχει διαδραστική και ευρεία συμμετοχή μπορούμε να μιλάμε για συλλογικότητα και όχι απλά για ομαδικότητα. Να προσθέσω μόνο ότι το ερωτηματολόγιο είναι κάπως αυθαίρετο, αφού δεν είμαι κοινωνιολόγος ή κάτι παρόμοιο για να μπορώ να συντάξω κάτι καλύτερο. Ελπίζω πάντως ότι θα καταφέρει να προσφέρει μια ιδέα για τις απόψεις και τις τάσεις που επικρατούν σήμερα στα blogs πάνω στο ζήτημα.

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΔΙΚΤΥΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

1. Μπορεί το internet να καταφέρει κάποτε να παρέμβει αποτελεσματικά στην κοινωνία;

Α. Σαφώς. Είναι το μέσο που θα φέρει μια παγκόσμια ηλεκτρονική δημοκρατία νέου τύπου και οριζόντιας δομής. Στο μέλλον θα αποκαλείται «η 5^η Εξουσία».
Β. Έχει κάποιες δυνατότητες συσπείρωσης και δράσης, που περιορίζονται όμως σε ένα ελάχιστο ποσοστό του πληθυσμού που έχει πρόσβαση στις νέες τεχνολογίες. Μπορεί να συμβάλλει μόνο, κι αυτό σε ένα μικρό βαθμό.
Γ. Είμαι απαισιόδοξος ότι θα καταφέρουμε ποτέ να ξεπεράσουμε τα εμπόδια των παραδοσιακών κέντρων εξουσίας και των ΜΜΕ χωρίς να ξεπουληθούμε σ’ αυτά.
Δ. Δεν είμαστε με τα καλά μας. Μερικοί κολλημένοι με το internet ευτυχώς δεν μπορούν να καταφέρουν τίποτα ιδιαίτερο πέρα από το να γελοιοποιηθούν.

2. Πιστεύετε ότι υπάρχει ανάγκη για συλλογική δράση στον κόσμο των blogs;

Α. Απολύτως, μόνο ενωμένοι μπορούμε να δυναμώσουμε τη φωνή μας και να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε την κοινωνία μας προς το καλύτερο.
Β. Θετικό ακούγεται το να μπορούμε να βρούμε ομοϊδεάτες και να φτιάξουμε ομάδες που θα πραγματοποιήσουν κινητοποιήσεις για έναν κοινό σκοπό, αλλά μέχρι εκεί.
Γ. Όχι και τόσο, δεν είμαστε ούτε πολιτικοί, ούτε συνδικαλιστές, ούτε επαναστάτες. Όποιος θέλει μπορεί να δοκιμάσει να κάνει κάτι μόνος του.
Δ. Καθόλου, όσοι ασχολούνται με τέτοια είναι ψώνια που κατά βάθος διψάνε για αναγνώριση και εξουσία.

3. Υπάρχει περίπτωση να δημιουργηθεί ένα διαδικτυακό κέντρο ενημέρωσης και συλλογικής πρωτοβουλίας που θα παραμείνει ανεξάρτητο;

Α. Ασφαλώς. Είναι απλά στο χέρι μας να διαφυλάξουμε την ανεξαρτησία του, αρκεί να είμαστε ανιδιοτελείς και ανοιχτόμυαλοι.
Β. Δύσκολα θα αποφύγουμε να καπελωθούμε από συγκεκριμένη ιδεολογία και πρόσωπα, αλλά ίσως είναι προσωρινά εφικτό εφόσον υπάρξει μαζική συμμετοχή.
Γ. Αργά ή γρήγορα ένα τέτοιο εγχείρημα θα μετατραπεί σε φερέφωνο πολιτικών κομμάτων και οργανώσεων, διαφορετικά θα καταρρεύσει σαν πύργος της Βαβέλ.
Δ. Το πολύ-πολύ να αποτελέσει άλλο ένα ομαδικό blog κάποιων βαρεμένων που νομίζουν ότι μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο γράφοντας αμπελοφιλοσοφίες.

4. Τι κατεύθυνση πιστεύετε ότι πρέπει να πάρει η μορφή ενός συλλογικού site ώστε να ενώνει τη μεγαλύτερη δυνατή μερίδα των ελληνόφωνων bloggers;

Α. Ένα αντιεξουσιαστικό κέντρο επιχειρήσεων που θα οργανώνει κινητοποιήσεις και συλλογικές δράσεις (π.χ. διαμαρτυρίες, συλλογή υπογραφών, διαδηλώσεις, κλπ).
Β. Ένα αμιγώς πολιτικό βήμα που θα φιλοξενεί άρθρα δημοφιλών bloggers του ευρύτερου προοδευτικού χώρου και σχόλια (κάτι σαν πολιτικό «φιλοξενείο»).
Γ. Ένα ουδέτερο πολυσυλλεκτικό site ανοιχτό σε όλους, που θα συγκεντρώνει πληροφορίες και links προς όλα τα blogs που δημοσιεύουν απόψεις και ειδήσεις σχετικά με θέματα πολιτικής, θρησκείας, κοινωνίας κλπ. (κάτι μεταξύ aggregator και ηλεκτρονικής εγκυκλοπαίδειας).
Δ. Τίποτα από τα παραπάνω. Φαντάζομαι κάτι εντελώς διαφορετικό ή πιστεύω ότι είναι αδύνατον να συσπειρωθούν παραπάνω από καμιά δεκαριά bloggers χωρίς να καταλήξουν να φαγωθούν μεταξύ τους.

5. Ποιοί πιστεύετε ότι θα έπρεπε να αναλάβουν να στήσουν ένα τέτοιο εγχείρημα;

Α. Όλοι μαζί, ξεκινώντας ένα site που θα μοιάζει με πρόγραμμα ανοιχτού κώδικα.
Β. Μόνον όσοι διαθέτουν τις απαραίτητες τεχνικές γνώσεις και αποδεδειγμένη πολιτική προϋπηρεσία. Οι υπόλοιποι μπορούν να συνεισφέρουν στην πορεία.
Γ. Μία μικρή ομάδα αδιαφιλονίκητα δημοφιλών bloggers, που θα συνενώσει πολλούς (αλλά όχι όλους) με τη δύναμη του λόγου και των ξεκάθαρων ιδεολογικών τους απόψεων.
Δ. Μου είναι αδιανόητο να αποδεχτώ οποιονδήποτε άλλον εκτός από μένα. Θα το ξεκινήσω μόνος μου και όσοι θέλετε μπορείτε να με ακολουθήσετε.

6. Θα θέλατε να συμμετάσχετε και να συνεισφέρετε σε ένα είδος blog portal με κοινωνικοπολιτικό προσανατολισμό;

Α. Πολύ, αρκεί να με εκφράζει και να μην επιχειρεί να με καπελώσει.
Β. Αρκετά, αν και έχω επιφυλάξεις για τη χρησιμότητα του.
Γ. Λίγο. Έχω πιο σοβαρά πράγματα να ασχοληθώ και φοβάμαι μη μπλέξω με δικαστήρια.

Δ. Καθόλου, πιστεύω ότι πίσω από τέτοιες πρωτοβουλίες κρύβονται μικροπολιτικά συμφέροντα και επίδοξοι δικτάτορες.

7. Προτείνετε για το site μία ονομασία που πιστεύετε ότι θα εκφράζει καλύτερα τους στόχους του και θα συνενώνει μία ευρεία κοινότητα bloggers (και όχι μόνον).



Σας ευχαριστώ για τον χρόνο σας και τη συμμετοχή σας.

Η εξέγερση των μπλόγκερς

Έγραψα το προηγούμενο post εντελώς αυθόρμητα. Σχεδόν απερίσκεπτα. Εξίσου αυθόρμητα προσκάλεσα με copy-paste σχόλιο αρκετούς bloggers να συμμετάσχουν σε μια συζήτηση που αφορά τις νέες μορφές συλλογικότητας μέσω διαδικτύου. Άφησα πολλούς από έξω και τους παρακαλώ να με συγχωρήσουν γι' αυτό. Ήταν απλά αδύνατον να τους καλέσω όλους και θεώρησα ότι όσοι ενδιαφέρονταν να εκφράσουν άποψη σε έναν τέτοιο διάλογο θα το μάθαιναν εγκαίρως ούτως ή άλλως. Η συμμετοχή ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Όχι μόνον στον αριθμό των σχολίων και των επισκεπτών, αλλά κυρίως στο υψηλό επίπεδο του διαλόγου. Ούτε τσακωθήκαμε, ούτε ειρωνευτήκαμε ο ένας τα επιχειρήματα του άλλου, ούτε τίποτα. Αντιθέτως, νομίζω ότι καταφέραμε να θέσουμε μερικές βάσεις για τη συνέχιση αυτής της κουβέντας, που προσωπικά νιώθω ότι είναι ακόμα στο ξεκίνημα της. Στη συζήτηση σχολίασαν οι:

elafini, dimos dimitriou, alagrecque, a.f.marx, maya, marado, δείμος του πολίτη, δε μασάμε ρε, rodia, old boy, homelessmontresor, cyrusgeo, π, tyharpastos, the motorcycle boy, nemertes, pascal, αμμος, μαύρος γάτος, o erwtas pernaei ap' to stomaxi, kerasia, λ:ηρ, zaphod, klearchos, ημίαιμος, silvia okaliova, τίποτα.

Τους ευχαριστώ θερμά όλους και εύχομαι να συνεχιστεί αυτός ο διάλογος σε κάποιο άλλο blog σύντομα.

Μου ζητήθηκε να κλείσω αυτή τη συζήτηση με το παρόν post και να συμπυκνώσω το περιεχόμενο όσων ειπώθηκαν. Προτιμώ απλά να καταθέσω τα εντελώς προσωπικά μου συμπεράσματα, θεωρώντας ότι μία απόπειρα συμπύκνωσης ενέχει τον κίνδυνο διαστρέβλωσης όσων γράφτηκαν. Δεν θα ήθελα να συμβεί κάτι τέτοιο προφανώς.

Κατατέθηκαν πολλές και διαφορετικές απόψεις, από γόνιμους προβληματισμούς για τη φύση του μέσου μέχρι ενθουσιώδεις προτροπές για ανάληψη συλλογικής δράσης που θα παρέμβει δυναμικά στην κοινωνία. Πολλοί υπήρξαν σκεπτικιστές, έως και απαισιόδοξοι για το κατά πόσο μπορεί να υπάρξει συσπείρωση ετερόκλητων προσωπικοτήτων και πολιτικών πεποιθήσεων σε κάτι που θα μπορούσε να ονομαστεί "συλλογικότητα", "αγώνας" ή ακόμα και "κίνημα". Πραγματικά, δε νομίζω ότι μπορεί να υπάρξει κάτι παραπάνω από απλή ομαδικότητα σε οποιοδήποτε είδος κοινής πολιτικής δράσης. Λίγοι ή περισσότεροι ομοϊδεάτες που συναποφασίζουν να γράψουν ένα κοινό post ή να φιλοξενήσουν ένα κοινό banner και τίποτα παραπάνω. Στο κάτω-κάτω, δεν είμαστε ούτε επαγγελματίες πολιτικοί, ούτε επίδοξοι επαναστάτες ώστε να οραματιζόμαστε μία μαζική "εξέγερση των bloggers". Εναντίον τίνος; Υπέρ ποιάς ιδεολογίας; Με τι θέσεις; Εξυπηρετώντας τι είδους συμφέροντα; Ακούγεται αστείο και μόνο που το συζητάμε. Άσε που όλοι θα θέλουν να παίξουν τον Σπάρτακο...

Ζούμε σε μία χώρα όπου - παρά τα χιλιάδες στραβά της - όποιος θέλει μπορεί να ιδρύσει πολιτικό κόμμα ή ακόμα και καινούργια θρησκεία, να προσπαθήσει να προσηλυτίσει οπαδούς ή να φτιάξει ιστοσελίδες γεμάτες μανιφέστα και δόγματα. Επίσης, όποιος θέλει έχει κάθε δικαίωμα να ξεκινήσει συλλογές υπογραφών, να διαμαρτυρηθεί για κάτι, ακόμα και να διαδηλώσει - εικονικά ή μη. Σε κάποιες από αυτές τις προσπάθειες μπορεί να θελήσω να συμμετάσχω κι εγώ, εφόσον συμφωνώ με τις θέσεις που εκφράζουν και με τον τρόπο που επιλέγουν για να παρέμβουν στο ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο. Σε κάποιες άλλες όχι.

Από την άλλη μεριά, ζούμε σε μία χώρα όπου οι παραδοσιακές ιδεολογίες έχουν χάσει μεγάλο μέρος της απήχησης που κάποτε απολάμβαναν, όπου τα πολιτικά κόμματα αντιμετωπίζονται με καχυποψία από ολοένα αυξανόμενη μερίδα πολιτών, όπου τα μέσα μαζικής εξημέρωσης αποπροσανατολίζουν αντί να προάγουν την ελεύθερη επικοινωνία. Το θαυμαστό νέο μέσο και οι υποσχόμενες εξελίξεις του μπορεί να κάνουν τη διαφορά. Άνθρωποι όπως μερικοί bloggers, που νοιάζονται για τα προβλήματα του κόσμου και διαθέτουν δύναμη στο λόγο τους, μπορούν να επηρεάσουν συνειδήσεις ή να ασκήσουν πιέσεις στην όποια εξουσία. Αυτό που λείπει κατά τη γνώμη μου είναι ένα ελεύθερο και ουδέτερο βήμα από όπου θα μπορούσαμε να ενημερωθούμε για όλες αυτές τις κινητοποιήσεις.

Δεν εννοώ άλλο ένα ομαδικό blog - ούτως ή άλλως είναι αδύνατον να υπάρξει ένα και μοναδικό που θα εκφράζει την πλειοψηφία όσων θα μπορούσαν έστω να χαρακτηριστούν "προοδευτικοί" (ό,τι και να σημαίνει αυτός ο όρος). Ούτε μπορεί να υπάρξει κάποιο είδος εικονικού κοινοβουλίου, παρά μόνο σαν κατάφωρη κοροϊδία των δημοκρατικών θεσμών. Προσανατολίζομαι περισσότερο προς ένα είδος "χειροκίνητου aggregator", δηλαδή ένα πολυσυλλεκτικό και ουδέτερο site με πολιτικοποιημένα αντανακλαστικά, όπου δεκάδες εθελοντές bloggers θα παραθέτουν σύντομα δημοσιεύματα για το πού συζητιέται τι στη μπλογκόσφαιρα. Θέλει ας πούμε κάποιος να ενημερωθεί για τις απόψεις σχετικά με το άρθρο 16 ή τις εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά; Θα μπορεί να εντοπίζει εύκολα ένα κείμενο που θα τον παραπέμψει στα κυριότερα σχετικά links - προς blogs και όχι μόνο. Ή κάποιος άλλος θέλει να ξεκινήσει μια εκστρατεία διαμαρτυρίας για περιβαλλοντικά θέματα ή για να πιέσει ένα υπουργό σε παραίτηση. Αντί να αρκεστεί στην περιορισμένη επισκεψιμότητα του προσωπικού του blog, θα αποκτήσει πρόσβαση σε ένα μέρος όπου θα μπορεί να αναρτήσει το banner του με την ελπίδα ανεύρεσης συμμάχων. Με λίγα λόγια, κάτι σαν αυτό που κάνει ήδη συχνά ο αγαπητός Allou Fun Marx, απλά σε μεγαλύτερη κλίμακα. Ένα τέτοιο εγχείρημα έχει σαφώς δημοσιογραφικό χαρακτήρα και απαιτεί χρόνο, κόπο και κυρίως ανιδιοτέλεια. Φυσικά, δεν είναι παρά μία ιδέα στα σκαριά, που μου ήρθε συνθέτοντας στοιχεία από τις διαφορετικές σκέψεις που αποτυπώθηκαν στη συζήτηση του τελευταίου post.

Περιμένω τα σχόλια σας και προσκαλώ όποιον ενδιαφέρεται, να φιλοξενήσει έναν ανάλογο διάλογο στο δικό του blog ή να αναλάβει κάποια πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός site σαν αυτό που περιγράφω παραπάνω. Εγώ δεν έχω ούτε τον χρόνο, ούτε τις απαραίτητες γνώσεις για να επιβλέψω οποιαδήποτε τέτοια προσπάθεια. Προς το παρόν λέω να ηρεμήσω για λίγο και σιγά-σιγά θα επανέλθω στις προσωπικές μου εμμονές ετοιμάζοντας ένα μεγαλεπήβολο πασχαλινό δημοσίευμα. Σας ευχαριστώ όλους για τη συμμετοχή και το ενδιαφέρον.

Για μια νέα μορφή συλλογικότητας

Το τελευταίο διάστημα όλοι παρακολουθήσαμε τα πρώτα δειλά βήματα συλλογικής παρέμβασης των Ελλήνων δικτυογράφων στην πολιτική και κοινωνική ζωή της χώρας. Χωρίς στενά ιδεολογικά ή κομματικά πλαίσια, χωρίς οργανωμένες συσπειρώσεις και διακηρύξεις συγκεκριμένων θέσεων. Έτσι απλά, τις περισσότερες φορές κινούμενοι από δικαιολογημένη αγανάκτηση και συναισθηματική φόρτιση, κάποιοι πήραν την πρωτοβουλία να διαμαρτυρηθούν, να ρωτήσουν, να υποστηρίξουν. Μπορεί προς το παρόν να μην είμαστε παρά μια ισχνή μειοψηφία, μπορεί να μην ακούγεται η φωνή μας παραέξω από τον κυβερνοχώρο, μπορεί η όποια προβολή των συλλογικών μας δράσεων από τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης κι επικοινωνίας να έχει το χαρακτήρα μιας πρόσκαιρης μόδας και τίποτα παραπάνω. Σίγουρα δεν πρόκειται να αλλάξουμε τον κόσμο από τη μία μέρα στην άλλη, ούτε να ανατρέψουμε νοοτροπίες και δόγματα που χτίστηκαν στην πάροδο δεκαετιών ή ακόμα και αιώνων. Όμως ξεκινάμε μια κάποια προσπάθεια, και πιστεύω πως έχει νόημα να την συνεχίσουμε. Και όπου μας βγάλει.

Φυσικά και δεν συμφωνούμε όλοι με όλους. Ακόμα και αυτοί που εκφράζουμε μία σχετικά προοδευτική τάση και συμφωνούμε μεταξύ μας σε κάποιους προβληματισμούς, προσεγγίζουμε τα ζητήματα από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Είναι θετικό αυτό, αρκεί να μη μένουμε προσκολλημένοι σε αγκυλώσεις του παρελθόντος και να μην αναλωνόμαστε σε κούφιες συνθηματολογίες και υβρεολόγια. Χρειαζόμαστε προτάσεις για να ταρακουνήσουμε τα πράγματα, κι όχι μόνο αντιδράσεις - όσο καλές και να είναι οι προθέσεις μας. Κανείς δε θέλει να ακούει μόνο γκρίνια, ιδίως από κάποιους που υποτίθεται πως εκφράζονται σε ένα καινοτόμο μέσο επικοινωνίας και κοινωνικής αλληλεπίδρασης όπως το διαδίκτυο.

Το θέμα είναι να συζητήσουμε πρώτα μεταξύ μας τι είναι αυτό που μας απασχολεί να θέσουμε ως προτεραιότητα. Το να επιμένουν π.χ. κάποιοι στο να παραιτηθεί ο Βύρων Πολύδωρας ή ο Σάββας Τσιτουρίδης επικεντρώνει το πρόβλημα σε συγκεκριμένο πρόσωπο και προσπερνάει το γενικότερο ιδεολογικό πλαίσιο το οποίο το στοχοποιημένο πρόσωπο εκφράζει. Ή το να στηρίζουμε τον δικαστικό αγώνα του Αντώνη Τσιπρόπουλου ενάντια στον παραλογισμό της ελληνικής πραγματικότητας σίγουρα είναι θεμιτό (και ίσως δημιουργήσει και ένα χρήσιμο δεδικασμένο), ωστόσο αφήνει τη δυνατότητα να παρεισφρύσουν κάθε λογής αντιδημοκρατικές νομοθεσίες που θα έχουν ως υποτιθέμενο σκοπό τη διαφύλαξη της ελευθερίας του λόγου. Θέλει προσοχή το τι ακριβώς αιτούμαστε και με ποιόν τρόπο...

Μακάρι να ήξερα τι πρέπει να γίνει. Δεν έχω όμως απαντήσεις, ούτε σκοπεύω να παραστήσω τον φωτεινό παντογνώστη επί παντός επιστητού. Δεν με ενδιαφέρει καν να ηγηθώ κάποιας μελλοντικής πρωτοβουλίας με στόχο να αυξήσω τη μηδαμινή επιρροή μου στη μπλογκόσφαιρα. Εγωισμοί δε χωράνε εδωπέρα. Το λέω και το εννοώ αυτό. Για όλους.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι όπου και να επικεντρώσουμε τις συλλογικές μας δράσεις, οι στόχοι πρέπει να είναι εφικτοί προκειμένου να μην καταντήσουμε γραφικοί. Φανταστείτε π.χ. να αρχίσουμε να λέμε "σταματήστε τους εξοπλισμούς", "ειρήνη υμίν" και άλλες μεγαλοστομίες χωρίς αντίκρυσμα. Δεν είμαστε επαγγελματίες ψηφοθήρες, ούτε μισότρελοι προφήτες για να παίξουμε τέτοια παιχνίδια. Ούτε φυσικά είμαστε μια δράκα αργόσχολων που θέλουν να ξεπλύνουν τις όποιες ενοχές τους με το να στηλιτεύουν το έργο της κυβέρνησης ή της αντιπολίτευσης γενικώς και αορίστως. Είμαστε ίσως αυτοί που θα τολμήσουν να δώσουν το έναυσμα για τον επαναπροσδιορισμό αξιών και νοοτροπιών που θεωρούμε πως έχουν βλαβερές συνέπειες στην κοινωνία μας. Τίποτα λιγότερο και τίποτα παραπάνω.

Θα ήθελα να δω παρόμοια κείμενα να δημοσιεύονται σε διάφορα blogs, σχόλια να προτείνουν θέσεις και δράσεις, λαμπρά μυαλά αλλά και ανώνυμους προβοκάτορες να παίρνουν μέρος σε συζητήσεις που θα αναδείξουν τις ρίζες των προβλημάτων που μας απασχολούν, καθώς και χαλαρές συσπειρώσεις που θα οργανώσουν διαδικτυακές καμπάνιες με δυνατότητα επέκτασης προς όλες τις πιθανές κατευθύνσεις του υπόλοιπου ελληνόφωνου πληθυσμού. Χωρίς να περιμένουμε από την τηλεόραση και τις εφημερίδες να αναλάβουν ανάλογο ρόλο και χωρίς να επιτρέπουμε σε πολιτικά κόμματα να καπελώσουν τις προσπάθειες μας για δικό τους όφελος. Επίσης, χωρίς η στάση μας να δώσει λαβή για σωρεία μηνύσεων και παρερμηνειών. Είπαμε, θέλει προσοχή. Ωστόσο φάνηκε ότι μπορούμε να παρέμβουμε αποτελεσματικά, και μάλλον έχει ωριμάσει ο καιρός για να το κάνουμε.

Στο κάτω-κάτω, αν κάτι μάθαμε τόσο καιρό που παίζουμε το παιχνίδι του blogging, είναι ότι τελικά δεν είμαστε τόσο μόνοι όσο αρχικά νομίζαμε. Ούτε τόσο λίγοι...

Παραιτούνται Πολύδωρας και Τσιτουρίδης μέσα στην εβδομάδα

...και ακούγεται ότι αναλαμβάνουν στις θέσεις τους ο Γιακουμάτος και ο Ψωμιάδης αντίστοιχα. Αν και ο Ψωμιάδης παίζει δυνατά και για τη θέση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, σε περίπτωση που η Γιαννάκου-Κουτσίκου αποφασίσει να κατεβεί για αρχιεπίσκοπος και ο Δημοσθένης Λιακόπουλος απορρίψει την πρόταση που του έχει γίνει λόγω ασυμβίβαστου. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Καρατζαφέρης έχει σκάσει από τη ζήλια του και σκέφτεται να κλείσει το μαγαζί και να επιστρέψει στη Νέα Δημοκρατία (με τον όρο να φύγει η λέξη "Δημοκρατία" από τον τίτλο του κόμματος). Ο Στυλιανός Παττακός αρνήθηκε ευγενικά να αναλάβει κάποιο πόστο γιατί αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας.

Καλό μήνα και καλά μυαλά (στα κάγκελα).